Welkom op mijn website!

Mijn naam is Hanneke Schaap-Jonker, en ik ben psycholoog en theoloog. Ik ben rector van het Kennisinstituut Christelijke GGZ, en hoogleraar klinische godsdienstpsychologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Wetenschappelijk onderzoek, onderwijs en training, (behandel)methodiekontwikkeling en zorginnovatie zijn de zaken waarmee ik me bezig houd. Kennis extern delen behoort ook tot mijn taken.

Meer info over het Kennisinstituut christelijke ggz kun je hier lezen, de webpagina van de Faculteit Religie en Theologie (VU) is hier te vinden.

In mijn eigen onderzoek richt ik me op psychologische processen in geloof, geloofsbeleving en geloofspraktijken in de context van psychopathologie en herstel. Een thema waar ik veel mee bezig ben is het godsbeeld van mensen. Psychiatrie en verslavingszorg zijn hierbij zowel object van onderzoek als toepassingsgebied.

Meer informatie over mij kun je hier vinden.

Media

FILTER:

RESET BOEKEN AUDIO/VIDEO OVERIG

16 sep 2024

AUDIO/VIDEO

Podcast Thijs en Jorieke

Podcast: Over geloof en psychologie – n.a.v. ‘Goed voor de geest’ (Bij Jorieke)

21 jun 2024

BOEKEN

Goed voor de geest - over geloof en psychologie

Godsdienstpsychologie voor iedereen.

Geloof is goed voor de geest. Zingeving maakt een mens gelukkig. Of toch niet? De godsdienstpsychologie houdt zich bezig met de verhouding tussen psyche en geloof. In deze uitgave laat ik je kennismaken met dit vakgebied. Wat is geloven eigenlijk, psychologisch gezien? Hoe kunnen geloof en zingeving mentale gezondheid beïnvloeden? Waarom ontstaan geloofsworstelingen? Hoe kun je anderen tot steun zijn in hun zoektocht naar een betekenisvol leven – of je nu professional bent of niet?

Het was een groot plezier om dit boek te schrijven. Wil je de gebruikte literatuur/ tips om verder te lezen checken, kijk dan bij de link onder 'publicaties'.

13 jan 2024

BOEKEN

Suïcide: als leven een loden last wordt

Ons nieuwe boek ligt in de winkel. De online boekpresentatie is maandag 15 januari a.s. Zie www.kicg.nl/suicide. Daar vind je ook info over gespreksavonden die dit voorjaar door het hele land heen gehouden zullen worden.

24 jul 2023

BOEKEN

Bijbelstudiewerkboek

Begin september in de winkel: het bijbelstudiewerkboek 'Leef in het Licht'.

God is licht. En Jezus noemt zichzelf het licht der wereld. Wat heeft dit beeld ons te zeggen? Wat vertelt de Bijbel hierover? Deze studie helpt je om de enorme veelzijdigheid van God te ontdekken. In de verschillende schakeringen van licht maakt God steeds een ander aspect van Zichzelf bekend aan ons.

Deze studie vraagt je om zelf te bladeren en te ontdekken inde Bijbel. Het is geschikt voor individueel gebruik door mannen en vrouwen, maar ook voor kleinere en grotere groepen. Hier vind je een preview.

7 okt 2022

BOEKEN

Nieuw boek: Anders voelen, anders geloven - boekpresentatie 10-10-22

Maandagavond 10 oktober presenteerden Hanneke Schaap en Gert van den Brink hun boek Anders voelen, anders geloven: over autisme en geloofservaring. Je kunt de presentatie terugkijken op Youtube bij het kanaal 'klinische godsdienstpsychologie.' Dlink.

23 mei 2022

BOEKEN

Psychische problemen in de familie

Een boek voor wie een naaste met psychische problemen heeft - in de familie of in de kerk. Met thema's, tools en tips. De eerste hoofdstukken lees je hier. Bij die boek zijn ook filmpjes gemaakt: over wat psychische problemen eigenlijk zijn, over omgaan met moeilijk gedrag, grenzen, vooroordelen, en de vraag naar God en het lijden.

18 mei 2022

AUDIO/VIDEO

Vlog: wat zijn psychische aandoeningen

Psychische problemen in de familie van Hanneke Schaap-Jonker en Ewoud de Jong is een praktische gids voor naasten van psychisch zieken. Mede door ervaringsverhalen biedt dit boek veel herkenning en erkenning voor familieleden en vrienden, die vaak worstelen met schuld, stigma, moedeloosheid, geloofsvragen en rouw. Wanneer zij gesteund worden, kunnen ze beter tot steun zijn voor mensen met psychologische problematiek. Daarvoor zijn ook praktische handreikingen voor contact en zelfzorg opgenomen, die ook heel bruikbaar zijn in het pastoraat.

Andere media

Onderzoek

Mijn onderzoek richt zich op de relatie tussen geloof, zingeving en mentale gezondheid. Ook heb ik veel onderzoek gedaan naar godsbeelden.

Het godsbeeld heeft betrekking op God zoals Hij door mensen persoonlijk gezien en ervaren wordt. De vraag: Wie is God voor u? geeft inzicht in het godsbeeld.

Voor onderzoeksdoelen en psychodiagnostiek kan gebruik gemaakt worden van de Vragenlijst Godsbeeld (VGB).

Download de vragenlijst - Sluit de uitleg

Wat is een godsbeeld?

Met het godsbeeld wordt God zoals gezien en ervaren door het individu bedoeld. Het godsbeeld omvat zowel emoties als cognities met betrekking tot God. Als een centraal element in de geloofsbeleving is het godsbeeld verbonden met het psychische leven en het levensverhaal van het individu en heeft het een diagnostische en therapeutische waarde.

Over de vragenlijst

De Vragenlijst Godsbeeld (VGB), een vertaling en bewerking van de Duitse ‘Skalen zur Religiösen Beziehung’, is een zelfbeoordelinglijst die het godsbeeld wil meten. De lijst onderzoekt welke gevoelens iemand ervaart in relatie tot God en hoe hij/zij het handelen van God waarneemt. De dimensie gevoelens ten opzichte van God heeft 17 items en bestaat uit 3 schalen, namelijk positieve gevoelens (POS), angst (ANG), en boosheid (BOO). De dimensie die betrekking heeft op het handelen van God bestaat uit 16 items, verdeeld over drie schalen, namelijk ondersteunend handelen (OSH), heersend/straffend handelen (HSH) en passiviteit (PAS) (d.w.z. God handelt niet). In totaal zijn er 33 items. Respondenten geven op een 5-puntsschaal aan in hoeverre de items overeenkomen met hun beleving (1 = helemaal niet van toepassing, 5 = helemaal van toepassing). De vragenlijst is bedoeld voor volwassenen met een goed begrip van de Nederlandse taal, en kan individueel en groepsgewijs worden afgenomen. Afname duurt ongeveer vijftien minuten.

Normering

Om een betrouwbaar en valide instrument te construeren is een studie uitgevoerd onder 804 Nederlandse respondenten die behoorden tot verschillende religieuze denominaties. 244 respondenten waren in behandeling bij een GGZ-instelling. Zowel kerkelijke denominatie als mentale gezondheid blijkt een effect te hebben op het godsbeeld. Daarom zijn normscores berekend voor de totale groep, voor de niet-psychiatrische, en voor de psychiatrische subgroep. Verder zijn normscores berekend voor de verschillende kerkelijke groepen.
In 2009 is een studie onder Ggz-cliënten met een diagnose in het autistische spectrum uitgevoerd. Een autisme spectrum stoornis ??

Handleiding

De normeringstabellen zijn opgenomen in de ‘Handleiding Vragenlijst Godsbeeld’. Daarnaast biedt de handleiding een omschrijving van de vragenlijst en van de afzonderlijke schalen, en geeft zij informatie over de theoretische achtergronden en psychometrische kwaliteiten van de vragenlijst. Ook is een overzicht van relevante literatuur opgenomen.

Voor de volledige vragenlijst klik hier.
Voor de handleiding klik hier.
Voor de digitale scoringsfiles klik hier.

Wilt u de VGB gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek, dan dient u contact met de auteur op te nemen.

Meer onderzoek waar ik aan werk is te vinden op de website van het Kennisinstituut Christelijke GGZ.

Publicaties

2026

Cinjee, T., Schaap-Jonker, H., & Smit, P. B. (2026). ). Constructing meaning and group identity through the gender debate: The case of Dutch reformed pietists on the platform 'Biblical Council M/F'. . Sage Open, 16(1). Link

Kuijpers-Van Ommen, R. C. M., Vrijmoeth, C., De Jongh, A., Schaap-Jonker, H., Rijk, E. S., & Voorendonk, E. M. (2026). Hope enhances treatment outcome of intensive trauma-focused treatment for PTSD. . European Journal of Psychotraumatology, 17(1). . Link

Seesink, H. J., Vrijmoeth, C., Ostafin, B. D., Schaap-Jonker, H., & Wiers, R. W. (2026). A One-Year longitudinal study on Surrender to God assessed during addiction treatment. Addictive behaviors reports, 23, 100693. . Link

van Nieuw Amerongen, J. C., van Stam, C., Romkes-Bart, A.-M., Braam, A. W., Schaap-Jonker, H., & van den Brink, B. (2026). “So Much Comes Up”: Emotion Regulation in Psychotherapy Addressing Existential, Spiritual and Religious Themes. Behavioral Sciences, 16(5), 685. . Link

2025

Schaap-Jonker, H. & Beldman, G. (2025). De invloed van religie op trauma en schuldgevoelens. GZ-psychologie 2/25, 6-11. Link

de Vries, W., Rutledge, J.C., Jackson-Meyer, K., Sierksma, A., Schaap-Jonker, H., Cowden, R.G. (2025). Forgiveness Reconsidered: Agency and the Contextual Nature of Forgiveness in the Aftermath of Clergy Sex Abuse. Mayer, CH., Vanderheiden, E. (eds) International Handbook of Emotions, 107-118. Springer. Link

Begeman, A. H., Schellekens, A., van den Brink, W., Barta, C., Brynte, C., Crunelle, C. L., De Fuentes-Merillas, L., Demetrovics, Z., Dom, G., Franck, J., Grau, L., Hernandez, M., Icick, R., Kapitány-Fövény, M., Levin, F. R., Luderer, M., Markus, W., Matthys, F. I., Moggi, F., van Kernebeek, M., … Schaap-Jonker, H. (2025). Religiousness and self-control in patients with substance use disorder (SUD) and comorbid attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD). The International journal of social psychiatry, 207640251331973. . Link

Cinjee, T., Schaap-Jonker, H., & Smit, P. B. (2025). Reading Romans 8 in Times of Ecological Crisis: an Empirical Study of Dutch Reformed Pietists Interpreting the Bible. Journal of Empirical Theology, 38, 1-20. Link

De Vries, W., Rutledge, J.C., Sierksma, A., Jackson-Meyer, K., Schaap-Jonker, H., Cowden, R.G. (2025). Vergeving nader bekeken: Handelingsvermogen en de context van vergeving na seksueel misbruik in een pastorale relatie. Psyche & Geloof 36(4), 270-280. Link

Haverkamp, E., Olsman, E., Ćurčić-Blake, B., Vila Ramírez, V., Aleman, A., Ket, J. C. F., & Schaap-Jonker, H. (2025). The convergent neuroscience of Christian prayer and attachment relationships in the context of mental health: a systematic review. . Frontiers in psychology, 16, 1569514. Link

Helder, S.G., Mosterd-Pol, G., van der Maten, M. & Schaap-Jonker, H. (2025). The Faith Relationship Interview for Adolescents: A Qualitative Explorative Study in the Netherlands to Evaluate a New Method to Integrate Religion in Psychotherapy. . Journal of Religion and Health. Link

Hennipman-Herweijer, C., van Nieuw Amerongen-Meeuse, J., de Man-van Ginkel, J., Boonstra, N., & Schaap-Jonker, H. (2025). Insight Into the Role of Protestant Christianity in the Experience of Living With a Suicidal Relative: A Constructivist Grounded Theory Study. . Journal of psychiatric and mental health nursing, 32(6), 1288-1300. Link

Seesink, H. J., van Dusseldorp, M., Ostafin, B. D., Schaap-Jonker, H. & Wiers, R. W. (2025). Psychometric Properties of the Dutch Surrender to God Scale: Relationships with Religious Behavior, God Representation, Well-being, and Health. . Journal of Religion and Health. 64, 2, 1399-1418. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J., Schaap-Jonker, H., Bout, M., & Sizoo, B. (2025). Autism Spectrum Disorders, Anxiety, and Religion: The Role of Personality Traits. . Religions, 16(3), 371. . Link

Vrijmoeth, C., Blok, J., van den Brink, B., Schaap-Jonker, H., & Giltay, E. J. (2025). Religiousness, depressive problems and suicidal ideation: a 9-year follow-up clinical case-control study from the Netherlands. Psychiatry research, 353, 116762. Link

Ouder ▽

2024

Schaap-Jonker, H. (2024). Goed voor de geest: over geloof en psychologie. . Kok Boekencentrum (gebruikte literatuur via link) Link

Schaap-Jonker, H. (2024). Religion is not my field: een psychologisch perspectief op geloof als betekenisgeving en als relatie. . Radix, 50(2), 147-155. Link

Schaap-Jonker, H., De Jong, E. & Jongkind, M. (red.) (2024). Suïcide: als leven een loden last wordt. Kokboekencentrum.

Schaap-Jonker, H. (2024). Klinische godsdienstpsychologie. In: Verhagen, P., Van Megen, H. & Braam, A. (red.). Handboek Psychiatrie en religie: Levensbeschouwelijke diversiteit in de geestelijke gezondheidszorg . (165-178). De Tijdstroom.

Schaap-Jonker, H. & Verhagen, P. (2024). Autisme. In: Verhagen, P., Van Megen, H. & Braam, A. (red.). . Handboek Psychiatrie en religie: Levensbeschouwelijke diversiteit in de geestelijke gezondheidszorg . (131-139). De Tijdstroom.

Bos, J.H., Vrijmoeth, C., Hovenkamp-Hermelink, J.H.M. & Schaap-Jonker, H. (2024). Effect of religion on the course of anxiety disorders and symptoms over 9-years follow-up. . Journal of Affective Disorders Reports 17. Link

van den Brink, B., Roodnat, R., Rippe, R.C.A., Cherniak, A.D., van Lieshout, K., Helder, S.G., Braam, A.W., Schaap-Jonker, H. (2024). Religiosity, Spirituality, Meaning-Making, and Suicidality in Psychiatric Patients and Suicide Attempters: A Systematic Review and Meta-Analysis. Harvard Review of Psychiatry 32(6), 195-206. Link

Van Nieuw Amerongen, J.C., Ouwehand, E., Graaf, N. de, van Parijs, L., Schaap-Jonker, H., Braam, A.W., Verhagen, P.J., Rosmarin, D.H., van den Brink, B. (2024). De introductie van SPIRIT in Nederland: Vertaling en aanpassing van een protocol voor spirituele psychotherapie in de geestelijke gezondheidszorg. Psyche & Geloof, 35 (2), 87-100. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J. C., Liefbroer, A. I., Schaap-Jonker, H., & Braam, A. W. (2024). Treatment Alliance: A Bridge over the Religiosity Gap?. Religions, 15(7), 773. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J. C., Braam, A. W., Westerbroek, G., Ouwehand, E., Anbeek, C., & Schaap-Jonker, H. (2024). Varieties of Religious and Spiritual Struggles by Type of Mental Disorder: A Qualitative Approach. . Psychopathology, 57 (1): 27–38. . Link

2023

Schaap-Jonker, H. (2023). Therapeuten en predikers: groei en bekering. Kontekstueel, 37(3), 14-17.

Schaap-Jonker, H. & Vrijmoeth, C. (2023). The Questionnaire God Representations for clinical and scientific use in the context of mental health care (QGR-17). Psychology of Religion and Spirituality . Link

Schaap-Jonker, H. (2023). Prediking en psychologie: de invloed van psychische aandoeningen op het horen van de preek. In: R. van Kooten, J. Hoek et al. (red.) . Handboek apostolische homiletiek: uitleggende prediking van de tekst. Band II: Praktisch deel (1516-. Apeldoorn: Labarum Academic.

Schaap-Jonker, H. et al. (2023). Advances in clinical research on God representations. Panel APA convention 2023, Washington D.C. Link

Bodok-Mulderij, I., Schaap-Jonker, H., Klaassen-Dekker, A., Boselie, J. & Jacobs, N. (2023). The relation between religion/spirituality and mental health is mediated by self-compassion: Evidence from two longitudinal studies in the Dutch speaking general population. Psychology of Religion and Spirituality, 15 (3), 407-417. . Link

Brandt, PY., Dandarova-Robert, Z., Dessart, G., Muthert, H., Schaap-Jonker, H. (2023). Integrative Model of Children’s Representations of God in Drawings. In: Brandt, PY., Dandarova-Robert, Z., Cocco, C., Vinck, D., Darbellay, F. (eds). When Children Draw Gods. New Approaches to the Scientific Study of Religion , vol 12. Springer, Cham Link

Muthert, H., Schaap-Jonker, H. (2023). Different Attachment Styles in Relation to Children’s Drawings of God: A Qualitative Exploration of the Use of Symbols in a Dutch Sample. In: Brandt, PY., Dandarova-Robert, Z., Cocco, C., Vinck, D., Darbellay, F. (eds) . When Children Draw Gods. New Approaches to the Scientific Study of Religion, vol 12. Springer, Cham Link

Seesink H. J., Schaik van, J., Vrijmoeth, C., Schaap-Jonker, H. (2023). Religieuze coping in de ggz bespreekbaar maken met een kwadrant. Psyche & Geloof, 34, 166-181. Link

Van den Brink, B., Jongkind, M., Rippe, R.C.A., van der Velde, N., Braam, A.W. & Schaap-Jonker, H. (2023). Dimensions of Religion Associated with Suicide Attempt and Ideation: A 15-Month Prospective Study in a Dutch Psychiatric Population. Religions, 14, 442. Link

Van Olst-ten Brinke, J. & Schaap-Jonker, H. (2023). Leef in het licht: bijbelstudiewerkboek. Heerenveen. Link

Verhoeff-Korpershoek, A., Le Comte-van der Burg, M., Vrijmoeth, C., & Schaap-Jonker, H. (2023). A quasi-experimental study of an adjunctive, online psychoeducational module on religious coping for Christian outpatients with depression or anxiety. Psychology of Religion and Spirituality, 15(1), 56–67. Link

2022

Schaap-Jonker, H. (2022). How Clinical Psychology of Religion Can Support Mental Health: An Ecological–Existential View, Illustrated by the Case of Shame. Religions, 13(11):1009. Link

Schaap-Jonker, H. & Van den Brink, G. (2022). Anders voelen, anders geloven. Utrecht: KokBoekencentrum.

Schaap-Jonker, H. & De Jong, E. (2022). Psychische problemen in de familie: een gids voor naasten en pastores. Utrecht: KokBoekencentrum. Link

Cinjee, T. & Schaap-Jonker, H. (2022). Coping, Meaning Making and Resilience Within the Dutch Reformed Pietist Community During the COVID-19 Outbreak: An Exploratory Qualitative Study. . Journal of Religion and Health, 61, 4205–4225. Link

Louws-Hendriksen, M., Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J. C., Hommes, M., Kuntze, J., & Schaap-Jonker, H. (2022). Positive and negative religiousness and search for meaning: Impact on treatment of substance abuse after 6 months. Drug and alcohol dependence, 230, 109182. Link

Seesink, H., Schaap-Jonker, H., Ostafin, B., Lokman, J.C. & Wiers, R.W. (2022). Protocol for an RCT on cognitive bias modification for alcohol use disorders in a religion-based rehabilitation program. BMJ Open, 12:e060820. Link

Oudijn- Van Engelen, A.L., Jacobs, N., Lataster, J., Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Seesink, H.J.& Schaap-Jonker, H. (2022). De samenhang tussen religieuze copingstijlen en psychische klachten in een christelijke bevolkingsgroep. Tijdschrift voor Psychiatrie, 64 (2), 80-86. Link

Seesink, H.-J., Klokkenburg, P., Schaap-Jonker, H., Ostafin, B. D., & Wiers, R. W. (2022). Without Your Therapist: Contemplative Prayer During Treatment as a Religious Exposure Intervention to Reduce Religious Struggle and Anxious God Representation. Clinical Case Studies. Link

Sliedrecht, W., Seesink, H.J., Vrijmoeth, C., De Waart, R.. Wiers, R.W., Ostafin, B., Schaap-Jonker, H. Roozen, H., Witkiewitz, K. & Dom. G. (2022). Alcohol use disorder relapse factors: an exploratory investigation of craving, alcohol dependence severity, and meaning in life. Addiction Research & Theory. Link

Van Nieuw-Amerongen-Meeuse, Schaap-Jonker, H., Westerbroek, G. & Braam, A. (2022). ‘Why does this happen to me?’ Religious and spiritual struggles among psychiatric inpatients in The Netherlands: a narrative analysis. . Religions, 13(10), 965. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J., Schaap-Jonker, H. & Braam, A. (2022). Religieuze en spirituele zorgbehoeften. . VZ verpleegkundige in praktijk en wetenschap, 132, 26–28. Link

2021

Schaap-Jonker, H. (2021). Religion as attachment: a psychological exploration of relational dynamics in God representations. In P. Berger, M. Buitelaar, & K. Knibbe (Eds.),. Religion as Relation: Studying Religion in Context. Equinox eBooks Publishing, United Kingdom. p. 168-191 Link

Schaap-Jonker, H. (2021). Godsbeelden op de Biblebelt: is onze God nog een verterend vuur? In: Van Lieburg, F. (red.), . Het bevindelijke brein: geloof, geest en genen in de gereformeerde gezin. Apeldoorn: Labarum Academic

Schaap-Jonker, H. (2021). Godsrepresentaties en hechting: een psychologische verkenning van de relationele dynamiek in geloven . Psyche en Geloof, 32 (1), 3-18. Link

Schaap-Jonker, H. (2021). Hebben psychiatrische patiënten wezenlijk andere godsrepresentaties dan niet-patiënten? . Psyche en Geloof, 32 (1), 19-32. Link

Cinjee, T., & Schaap-Jonker, H. (2021). ‘This is a Call of God … or is it?’: Narratives about Humans, God and Eschatology in the Dutch Reformed Pietist Community during the COVID-19 Outbreak. Journal of Empirical Theology . Link

Hoekzema-Kruidhof, Vrijmoeth, C. & Schaap-Jonker, H. (2021). Geloven in je herstel: Een religieus georienteerde interventie als aanvulling op cognitieve gedragstherapie bij angstige jongeren. Gedragstherapie, 54, 36-63. Link

Huisman, A.J. & Schaap-Jonker, H. (2021). God de kamer uitsturen, kan dat wel? Intervisie over (schematherapeutische) interventies op het godsbeeld. Psyche & Geloof, 32 (1), 49-54. Link

Mosterd-Pol, G., Jongkind, M. Van der Velde, N. & Schaap-Jonker, H. (2021). Het geloofsrelatiegesprek: introductie en exploratie van een nieuwe interventie bij de behandeling van mensen met een depressieve stoornis. Psyche & Geloof, 32, (1), 33-48. Link

Van der Velde, N., Schaap-Jonker, H., Eurelings-Bontekoe, E.H.M., Corveleyn, J.M.T. (2021). God Representation Types Are Associated With Levels of Personality Organization and Christian Religious Orthodox Culture. Journal of Nervous and Mental Disease, 209(10), 710-719. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Braam, A.W., Anbeek, C., Twisk, J.W.R. & Schaap-Jonker, H. (2021). Treatment alliance and needs of care concerning religiousness and spirituality: A follow-up study among psychiatric inpatients. International Journal of Social Psychiatry. 68(7):1341-1350. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Schaap-Jonker, H., Anbeek, C. & Braam, A.W. (2021). Religious/spiritual care needs and treatment alliance among clinical mental health patients. . Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 28 (3), 370-383. Link

2020

Schaap-Jonker, H. (red.) (2020). . Handboek Pastoraat bij psychische problemen. Utrecht: KokBoekencentrum. Link

Schaap-Jonker, H. (2020). Bidden bij psychische problemen: gebrokenheid, schuld en bevrijding. In: Schaap-Jonker, H. (red.). Handboek pastoraat bij psychische problemen (149-153). Utrecht: KokBoekencentrum. Link

Schaap-Jonker, H. & Keijzer, E. (2020). Trauma en dissociatie. In: Schaap-Jonker, H. (red.). Handboek Pastoraat bij psychische problemen (77-84). Utrecht: KokBoekencentrum. Link

Hoeve, K., Van den Brink, B., Jongkind, M., Schaap-Jonker, H. & Braam, A. (2020). De Experience Sampling Method bij het in kaart brengen van de variabiliteit van religie bij religieuze psychiatrische patiënten. Psyche & Geloof, 4, 210-217. . Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Schaap-Jonker, H, Westerbroek, G., Anbeek, C. & Braam, A.W. (2020). Conversations and Beyond, Religious/Spiritual Care Needs Among Clinical Mental Health Patients in the Netherlands. . Journal of Nervous and Mental Disease, 208 (7), 524-532. . Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Braam, A.W., Anbeek, C. & Schaap-Jonker, H. (2020). ‘Beyond Boundaries or Best Practice’ Prayer in Clinical Mental Health Care: Opinions of Professionals and Patients. Religions, 11, 492. . Link

Vreugdenhil- van der Valk, M., Schaap-Jonker, H. & Bergsma, A. (2020). Ben ik de baas over mijn leven? Onderzoek naar de betrouwbaarheid en validiteit van de Eigen-Wijsheidschaal uit de Nederlandse Empowermentvragenlijst bij een christelijke patiëntengroep. Psyche & Geloof, 31 (2), 83-91. Link

2019

Schaap-Jonker, H. (2019). Herstel, hoop en compassie: contouren van een hedendaagse klinische godsdienstpsychologie. De Psycholoog, 54 (12), 10-20. Link

Schaap-Jonker, H. & Scholte, W. (2019). Van leegte naar liefde. Over de macht van verslaving en de weg naar herstel. Utrecht: Kok Boekencentrum.

Schaap-Jonker, H. (2019). Zelfafwijzing en zelfveroordeling. In: Schaap-Jonker, H. & Scholte, W. (red). Van leegte naar liefde. Over de macht van verslaving en de weg naar herstel (33-44). Utrecht: Kok Boekencentrum.

Schaap-Jonker, H. (2019). Herstel, hoop en compassie. Contouren van een hedendaagse klinische godsdienstpsychologie. VU Amsterdam Link

Schaap-Jonker, H. (2019). The function of religion in the context of re-experiencing trauma: analyzing a case study with the concepts of transformational and transitional object. In: Ganzevoort, R.R. & Sremac, S. (ed.),. Trauma and Lived Religion: Transcending the Ordinary (113-127). Palgrave Macmillan. Link

Schaap-Jonker, H., Aantjes, C. Moll, A. & Van Welie, W. (2019). Meten van religie en spiritualiteit in relatie tot psychische klachten en herstel: voorstel voor een multidimensionele vragenlijst. Psyche & Geloof, 30 (3), 210-221. Link

De Vries- van der Weijden, J. & Schaap-Jonker, H. (2019). Ook onder ons. Een onderzoek naar verslaving in de gereformeerde gezindte. . Onderzoeksrapport, hier downloaden: Link

De Lely, A.A., Schaap-Jonker, J. & Braam, A.W (2019). Bevindelijk gereformeerd: risicofactor voor suïcide? Een retrospectief cohortonderzoek naar de incidentie van suïcides in een christelijke ggz-instelling. Tijdschrift voor Psychiatrie, 61, 837-844. Link

Cusveller, B., Polinder, S. & Schaap-Jonker, H. (2019). Onderscheidingsvermogen voor professionals. Reflecteren op identiteit in de praktijk. In: Polinder, S. & Cusveller, B. (red.),. Christelijke zorg: professional, praktijk en organisatie (103-120). Heerenveen: Groen

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Schaap-Jonker, H., Hennipman-Herweijer, C., Anbeek, C. & Braam, A.W. (2019). Patients’ Needs of Religion/Spirituality Integration in Two Mental Health Clinics in the Netherlands. Issues in Mental Health Nursing, 40(1), 41-49. Link

Jongkind, M., Brink, B. van den, Schaap-Jonker, H., Velde, N. van der & Braam, A.W. (2019). Dimensions of religion associated with suicide attempt and suicidal ideation in depressed, religiously affiliated patients. Suicide and Life-Threatening Behavior 49(2), 505-519. Link

2018

Schaap-Jonker, H. (2018). God representations and mental health: measurement, multiplicity, and the meaning of religious culture. Dissertation Vrije Universiteit Amsterdam. Link

Van Nieuw Amerongen-Meeuse, J.C., Schaap-Jonker, H., Schuhmann, C., Anbeek, C. & Braam, A.W. (2018). The “religiosity gap” in a clinical setting: experiences of mental health care consumers and professionals. Mental Health, Religion & Culture, 21(7),. 737-752. Link

Kraker, T. de, Schaap-Jonker, H. & Scholte, W. (2018). Schematherapie en een stimulerende relationele omgeving bij complexe verslaving: verwachte veranderingen in neurocognitieve netwerken. Psyche & Geloof, 29(4),. 281-297. Link

de Jong, E. en Schaap-Jonker, H. (2018). Geef beschouwing en overgave weer plek in pastoraat. Reformatorisch Dagblad (24-08-2018). Link

Vliet, N.K. van, Schaap-Jonker, H., Jongkind, M., Van der Velde, N. & Van den Brink, A. (2018). De relatie tussen godsrepresentaties en suïcidaliteit bij christelijke patiënten met een depressieve stoornis. [The relation between God representation and suicidality in Christian patiënts with major depressive disorder.]. Tijdschrift voor Psychiatrie 60 (8),511-520. Link

Hooft, M.P. van der, Hoogendoorn, A.W., Balkom, A.J.L.M., Schaap-Jonker, H., Oppen, P van, Megen, H.J.G.M. van & Glas, G. (2018). Influence of Religion on Obsessive-Compulsive Disorder: Comparisons Between Dutch Nonreligious, Roman Catholic, and Protestant Patients. Psychology of Religion and Spirituality. Doi 10.1037/rel0000139

Brink, A. van den, Schaap-Jonker, H. & Braam, A.W. (2018). Moral objections and fear of hell: an important barrier to suicidality. . Journal of Religion and Health. https://doi.org/10.1007/s10943-018-0573-7 Link

Schaap-Jonker, H. & Berg, F. van der (2018). Kerk is ook verantwoordelijk voor hoogbegaafden. Reformatorisch Dagblad. 22 januari Link

2017

Schaap-Jonker, H. (2017). Wat heeft het allemaal voor zin? Aandacht voor existentieel herstel in de ggz is geen pastoraat. Eleosscript 001, 21-23. Link

Schaap-Jonker, H. (2017). Autisme en geloof: beperkingen en uitdagingen. In dienst der genezing 46 (3), 8-11. Link

Schaap-Jonker, H. (2017). Angst voor God. Waarheidsvriend 18 (37), 8-10. Link

Schaap-Jonker, H. (2017). De dominee is ook maar een mens: hoe ga je om met psychologische kwetsbaarheid?. Preekwijzer. Link

Schaap-Jonker, H. (2017). Psychische schade door theologische uitspraken: 5 tips om te voorkomen. Theoblogie. Link

Schaap-Jonker, H., Velde, N. van der, Eurelings-Bontekoe, E.H.M. & Corveleyn, J.M.T. (2017). Types of God representations and mental health: a person-oriented approach. International Journal for the Psychology of Religion 27, 199-214. Link

H. Schaap-Jonker & F. van den Berg (2017). Van kersenbonbons tot onbesproken gevoelens: vrouwen en autisme. Hervormde Vrouw, 65. (3), 20-22. Link

H. Schaap-Jonker (red.) (2017). Breekbaar verbonden: hechtingsproblemen en geloofsvertrouwen Utrecht: Boekencentrum Link

2016

W. de Snoo-Glas, A. Verhoeff-Korpershoek & H. Schaap-Jonker (2016). E-health module Psychische klachten en christelijk geloof - Beschrijving van een interventie gericht op existentieel herstel. Psyche & Geloof, 27 (4), 217-225. Link

E. de Jong & H. Schaap-Jonker (2016). Herstelgeoriënteerde zorg binnen de christelijke ggz: een inleiding. Psyche & Geloof, 27 (4), 197-205. Link

Schaap-Jonker, H. (red.) (2016). Vrouwenbijbel Heerenveen: Jongbloed

Schaap-Jonker, H. & F. van den Berg (2016). Autisme, geloof en kerk: een moeizame combinatie?. Onderweg 2 (13), 8-11. Link

Schaap-Jonker, H., Egberink, I.J.L, Braam, A.W. & Corveleyn, J. (2016). An Item Response Theory Analysis of the Questionnaire God Representations. International Journal for the Psychology of Religion, 26. (2), 152-166 DOI: 10.1080/10508619.2014.1003520 Link

2015

Muthert, H. & Schaap-Jonker, H. (2015). Verbeeldingskracht als denkmodus – over trauma, kunst, en zoeken naar zin. Psyche en Geloof 26 (1), 49-61. Link

Schaap-Jonker, H. (2015). Ken je dat gevoel dat iemand je niet moet? Over geloof, gevoel en godsbeeld. Onderweg 1 (20), 54-56. 31-okt-2015 Link

Schaap-Jonker, H. (2015). Relationele ervaringen. [serie Godsbeeld, in relatie tot mensbeeld]. Waarheidsvriend. 16-10-2015 Link

Schaap-Jonker, H. (2015). Zelfontplooiing en kwetsbaarheid binnen de matrix van autonomie en verbondenheid: een godsdienstpsychologisch perspectief. In: Paul, H. & Slob, W. (red.). Zelfontplooiing: een theologische peiling (61-76). Zoetermeer: Boekencentrum.

2014

Braam, A.W., Noort, A., Schaap-Jonker, J., Deeg, D.J.H. (2014). Godsbeeld en depressie bij ouderen in Sassenheim: een detailverkenning naar schuldgevoelens. [God image and depression among older adults in Sassenheim: an exploratory study on feelings of guilt.]. Psyche & Geloof 21, 4, 263-274.

Braam, A.W., Schaap-Jonker, J., Van der Horst, M.H, Steunenberg, B., Beekman, A.T.F., van Tilburg, W. & Deeg, D.J.H. (2014). Twelve-Year History of Late-Life Depression and Subsequent Feelings to God. American Journal for Geriatric Psychiatry, 22(11) :1272-1281.

Schaap-Jonker, H. & Corveleyn, J. (2014). Mentalizing and religion: a promising combination for psychology of religion, illustrated by the case of prayer. Archive for the Psychology of Religion 36, 1-20 .

Schaap-Jonker, H. (2014). Van Calvijn tot ons brein: neuropsychologie en religie. Nederlands Theologisch Tijdschrift 68 (3), 211-226.

Schaap-Jonker, H. (2014). Godsrepresentaties 2.0: (neuro)psychologische mechanismen. . Psyche en Geloof 25(2), 107-116. Link

2013

Schaap-Jonker, H., Sizoo, B., Schothorst-van Roekel, J. & Corveleyn, J. (2013). Autism spectrum disorders and the image of God as a core aspect of religiousness. International Journal for the Psychology of Religion, 23 (2), 145-160. Link

2012

Schaap-Jonker, H. (2012). Hoe je de jeugd inwijdt [Kind en kerkdienst]. De Waarheidsvriend 100(25), 14-15.

Schaap-Jonker, H. (2012). Ik geloof in mezelf: religie en spiritualiteit in een uitblinkcultuur. [I believe in me: Religion and spirituality in a culture of shining.]. Nederlands Theologisch Tijdschrift 66 (4), 253-265.

Schaap-Jonker, H., Schothorst-van Roekel, J. van & Sizoo, B. (2012). Het godsbeeld in relatie tot autistische trekken en kerkelijke achtergrond. Tijdschrift voor Psychiatrie 54 (5), 419-428. Link

Schaap-Jonker, H., Eurelings-Bontekoe, L, & Luyten, P. (2012). Godsbeeld, geloofsbeleving en religieuze orthodoxie: empirisch onderzoek in Nederland. In: Verhagen, P.J. & Megen, H.J.G.M. van (red.),. Handboek Psychiatrie, religie en spiritualiteit (353-364). Utrecht: Tijdstroom.

Schaap-Jonker, H. (red.) (2012). Zondagboek: meer beleven aan de kerkdienst. Zondagboek: meer beleven aan de kerkdienst. Zoetermeer: Boekencentrum. Link

2011

Schaap-Jonker, H. (2011). Mentaliseren en het leren aanvaarden dat Christus jou recht doet. In: Ascher, E., Heyen, H. & Schaap-Jonker, H. (red.). Hartstocht voor het mogelijke: Praktisch-theologische verkenningen opgedragen aan Evert Jonker (163-. Bergambacht: 2VM. Link

Schaap-Jonker, H. (2011). Gehechtheid, mentaliseren en Godsrepresentaties. Psyche en Geloof 22 (4), 226-232. Link

Schaap-Jonker, H. (2011). Preken onder hoogspanning: gedachten over de vormgeving van de preek met het oog op kinderen en jongeren. In: Schaap-Jonker, H. & Wijnen, H. van (red.). Alle aandacht: preken voor kinderen en jongeren (53-70). Zoetermeer: Boekencentrum.

Schaap-Jonker, H. & Wijnen, H. van (red.) (2011). Alle aandacht: preken voor kinderen en jongeren. Zoetermeer: Boekencentrum. Link

Schaap-Jonker, H. (2011). Het is er nooit niet - over autisme en geloof. De Hervormde Vrouw 59 (9), 12-15. Link

Schaap-Jonker, H. (2011). Communicatie tijdens de preek. De Wekker 120 (21), 17-19. Link

Eurelings-Bontekoe, E.; Zwinkels, K.; Schaap-Jonker, H. & Edrisi, M. (2011). Formal characteristics of Thematic Apperception Test narratives of adult patients with an autism spectrum disorder. A preliminary study. Psychology 2(7), 687-693. Link

2010

Schaap-Jonker, H., Schothorst-van Roekel, J. (red.) (2010). Veilig bij God: over autisme, geloof en kerk. Heerenveen: Groen. Link

Menken-Bekius, C. & Schaap-Jonker, H. (2010). Ervaring leert: de casus als instrument voor theoloog, pastor en geestelijk verzorger. Kampen: Kok. Link

Dezutter, J., Luyckx, K., Schaap-Jonker, H., Büssing, A. & Hutsebaut, D. (2010). God image and happiness in chronic pain patients: the mediating role of disease interpretation. Pain Medicine. DOI 10.1111/j.1526-4637.2010.00827.x Link

Eurelings-Bontekoe, E.H.M. & Schaap-Jonker, H. (2010). A Moment of Anger, a Lifetime of Favor: Image of God, Personality, and Orthodox Religiosity. In: Verhagen, P.J., Praag, H.M., López-Ibor, J.J., Cox, J.L. & Moussaoui, D. (eds.). Psychiatry and Religion: Beyond Boundaries, 361-372. Chicester: Wiley Blackwell.

2009

Schaap-Jonker, H. (2009). Ruimte om te horen: preken en de psyche van de luisteraars. . Amersfoort: Areopagus Link

Schaap-Jonker, H. & Schothorst - van Roekel, J. van (2009). Onderzoek Autisme, godsbeeld en geloofsbeleving. Deel 1: Onderzoeksrapport. Uitgave in eigen beheer. Link

Schaap-Jonker, H. & Eurelings-Bontekoe, E.H.M. (2009). Handleiding Vragenlijst Godsbeeld Versie 2. Uitgave in eigen beheer. Link

Schaap-Jonker, H. (2009). Autisme en de kerkdienst. Waarheidsvriend 97 (45) 14-15. Link

2008

Schaap-Jonker, H. (2008). Before the face of God: an interdisciplinary study of the meaning of the sermon and the hearer’s God Zürich: LIT Verlag. Link

Schaap Jonker, H, Eurelings-Bontekoe, E.H.M., Zock, H. & Jonker, E.R. (2008). Development and Validation of the Dutch Questionnaire God Image. Mental Health, Religion and Culture 11, 501-515. Link

Schaap-Jonker, H. (2008). Grootmoeders’ veilige berg in de bedstee en daarna: godsbeelden, religieuze cultuur en psychische gezondheid. Psyche & Geloof 19, 3-11.11. Link

Braam, A.W., Schaap Jonker, H., Mooi, B., Ritter, D. de, Beekman, A.T.F. & Deeg, D.J.H. (2008). God image, religious coping, and mood in old age; results from a community-based pilot study in the Netherlands. Mental Health, Religion & Culture 221-237. Link

Braam, A.W., Mooi, B., Schaap Jonker, J. Tilburg, W. van & Deeg, D.J.H. (2008). God image and Five-Factor Model personality characteristics in later life: A study among inhabitants of Sassenheim in The Netherlands. Mental Health, Religion & Culture 11, 547-559. Link

Menken-Bekius, C.J. & Schaap-Jonker, H. (2008). Communicatie met de hoorders. In: Meulen, H. Van der (red.). Als een leerling leren preken: Preekvoorbereiding stapsgewijs p. 90-99. Link

2007

Schaap Jonker, H. (2007). Ohne den Hörer geht es nicht. Über die Rolle des Hörers und seiner psychischen Struktur im Predigtgeschehen. In: Bitter, G. & Heyen, H.K.(eds.). Wort und Hörer: Beispiele homiletischer Perspektiven, 30-43. Münster: LIT Verlag.

2006

Schaap-Jonker, J. (2006). Kennen en gekend worden: een praktisch-theologische beschouwing over godsbeelden. Theologia Reformata 49, 29-37. Link

2004

Schaap-Jonker, H. (2004). Hearing the sermon: A case study of purity and holiness. In: Ganzevoort, R.R. & Heyen, H. (eds.). Weal and woe: Practical-theological explorations of salvation and evil in biography 94-103. Münster: LIT Verlag.

Schaap-Jonker, H. (2004). The varieties of God: Een overzicht van onderzoek naar godsbeelden. Nederlands Theologisch Tijdschrift 58, 124-141. Link

2002

Schaap-Jonker, H., Eurelings-Bontekoe, E.H.M., Verhagen, P.J. & Zock, H. (2002). Image of God and personality pathology: an exploratory study among psychiatric patients. Mental Health, Religion & Culture 5, 55-71. Link

Contact

Personalia

Op dit moment werk ik als rector bij het Kennisinstituut Christelijke GGZ en ben ik als hoogleraar klinische godsdienstpsychologie verbonden aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Verder verricht ik onderzoek en schrijf ik aan artikelen en boeken.

Van 2010 tot 2015 was ik werkzaam als universitair docent godsdienstpsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, faculteit godgeleerdheid en godsdienstwetenschap. Van 2008 tot 2010 had ik diezelfde functie bij de Protestantse Theologische Universiteit in Kampen.

In 2002 trad ik als assistent in opleiding in dienst bij de toenmalige Theologische Universiteit Kampen, nu de Protestantse Theologische Universiteit. in 2008 promoveerde ik op het proefschrift 'Before the face of God: an interdisciplinary study of the meaning of the sermon and the hearer's God image, personality and affective state'. Klik hier voor de stellingen die zijn toegevoegd aan het proefschrift.

Vanaf 1999 tot 2002 was ik werkzaam in het middelbaar onderwijs, eerst als docente Engels en later als docente Godsdienst. Ik ben getrouwd en moeder van twee dochters en een zoon.